Miło nam zakomunikować, że w konkursie OPUS 28 + LAP/Weave został zakwalifikowany projekt pt. „Funkcjonalna zmienność korzeni chłonnych podczas filogenezy roślin nagonasiennych”. Kierownikiem projektu jest dr hab. Marcin Zadworny z Katedry Hodowli Lasu. Projekt będzie realizowany w konsorcjum: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk, w latach 2025–2029.
W projekcie biorą udział naukowcy z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna:
– dr hab. inż. Marlena Baranowska (Katedra Hodowli Lasu),
– dr inż. Bartosz Bułaj (Katedra Hodowli Lasu),
– dr inż. Maria Hauke-Kowalska (Katedra Hodowli Lasu),
– prof. dr hab. Piotr Łakomy (Katedra Entomologii i Fitopatologii Leśnej).
Do konkursu OPUS 28 zgłoszono łącznie ponad 2000 wniosków, z których finansowanie uzyskały 234 projekty krajowe. Łączna pula środków przekazana w tej edycji przekroczyła 448 mln zł.
Rośliny nagozalążkowe stanowią dużą grupę obejmującą głównie drzewa i krzewy, takie jak sosny czy cyprysy. W przeszłości dominowały one na lądach, jednak ich liczebność znacznie zmniejszyła się wskutek masowego wymierania miliony lat temu. Obecnie znanych jest około 1000 gatunków nagozalążkowych, podczas gdy liczba gatunków roślin okrytozalążkowych sięga 370 tysięcy. Pomimo tego, wciąż toczy się dyskusja na temat zakresu ich różnorodności biologicznej i funkcjonalnej.
W projekcie uwaga została skupiona na cienkich korzeniach nagozalążkowych, które odpowiadają za pobieranie wody i składników odżywczych z gleby. Celem jest sprawdzenie, w jaki sposób różne gatunki — zarówno te uznawane za bardziej pierwotne, jak i bardziej współczesne — przystosowały swoje korzenie do życia w wymagających środowiskach, takich jak tereny górskie czy obszary suche.
Badania mają na celu określenie cech cienkich korzeni oraz ich wpływu na zdolność roślin do przystosowania się do warunków środowiskowych. Analizie zostaną poddane powiązania budowy i funkcji korzeni z obecnością mikoryz — grzybów wspomagających pobieranie wody i składników mineralnych. W ramach projektu poszukiwane będą odpowiedzi na pytania: w jaki sposób historia ewolucyjna wpływa na cechy morfologiczne i anatomiczne korzeni oraz czy powiązania funkcjonalne między tymi cechami zwiększają efektywność pobierania zasobów.
Wyniki badań pozwolą na lepsze zrozumienie zmian, jakim podlegały cienkie korzenie nagozalążkowych w toku ewolucji, oraz ich roli w adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych. Uzyskana wiedza posłuży do ochrony tych roślin i efektywniejszego zarządzania lasami, zwłaszcza w Europie i USA. Może to również przyczynić się do opracowania strategii wspierających bioróżnorodność i odporność ekosystemów leśnych na zmiany środowiskowe.