Na Wydziale Leśnym i Technologii Drewna UPP wystartowały dwa nowatorskie projekty badawcze – SchoolChanger i SmartAging, które otrzymały finansowanie z programu INTERREG Baltic Sea Region 2021-2027. Celem projektów, realizowanych w Katedrze Meblarstwa, jest poprawa jakości przestrzeni edukacyjnych oraz warunków życia seniorów poprzez innowacyjne rozwiązania projektowe i technologiczne. Badacze z UPP, we współpracy z międzynarodowymi partnerami, opracują nowatorskie modele angażujące młodzież w projektowanie przestrzeni szkolnych oraz inteligentne rozwiązania wspierające osoby starsze.
SchoolChanger – angażowanie młodzieży w projektowanie przyjaznych przestrzeni edukacyjnych
Kierowany przez prof. UPP dr hab. Beatę Fabisiak z Katedry Meblarstwa projekt SchoolChanger koncentruje się na zaangażowaniu młodych pokoleń w procesy decyzyjne dotyczące kształtowania przestrzeni edukacyjnych. Współpraca obejmuje partnerów z Polski, Łotwy, Estonii, Finlandii i Szwecji, a całkowity budżet przedsięwzięcia wynosi 1 709 000 euro, z czego 374 000 euro przeznaczono dla UPP.
Projekt odpowiada na istotny problem zdrowia psychicznego młodzieży w Europie, podkreślając rolę środowiska szkolnego w poprawie ich dobrostanu. Jeden na pięciu nastolatków mieszkających w krajach UE zmaga się z problemami dotyczącymi zdrowia psychicznego, które nie tylko wpływają na życie osobiste tych osób, ale mają również głębokie implikacje dla ich wyników edukacyjnych. Bez wątpienia środowisko szkolne odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu dobrego samopoczucia uczniów. Szkoły to nie tylko miejsca nauki, ale także przestrzenie, w których uczniowie bawią się, nawiązują przyjaźnie, komunikują się ze sobą i regenerują swoje siły. Dobrze utrzymane i czyste obiekty, odpowiednie oświetlenie (w tym dostęp do światła naturalnego), wygodne i funkcjonalne meble oraz elementy wyposażenia wnętrz, dostęp do natury - wszystkie te czynniki wpływają na poprawą samopoczucia uczniów i ich wyników edukacyjnych.
Biorąc pod uwagę kluczową rolę środowiska szkolnego w kształtowaniu dobrostanu uczniów, naukowcy z Katedry Meblarstwa UPP, we współpracy z przedstawicielami uczelni wyższych, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw, instytucji publicznych oraz władz lokalnych pracować będą nad możliwościami przeprojektowania instytucji edukacyjnych, w miejsca sprzyjające nie tylko rozwojowi, ale i poprawie dobrostanu młodego pokolenia. Co ważne, w planowanych pracach badawczo-rozwojowych uwzględnione zostaną zasady projektowania partycypacyjnego. Badania pilotażowe przeprowadzone wśród uczniów w wieku 15-19 lat wykazały bowiem bardzo ograniczone zaangażowanie młodzieży w podejmowanie decyzji związanych z kształtowaniem środowiska szkolnego. W wielu badanych przypadkach uczniowie czuli się niezauważani w procesie projektowym i decyzyjnym, bezpośrednio wpływającym na ich codzienne funkcjonowanie w środowisku szkolnym.
Mając powyższe na uwadze, w ramach projektu SchoolChanger opracowany zostanie innowacyjny model współpracy, zachęcający do wspólnych działań i komunikacji między
uczniami, nauczycielami, kierownictwem szkoły i profesjonalistami w dziedzinie projektowania, meblarstwa, nowych technologii, opieki społecznej i medycyny tak, aby uczniowie mieli realną możliwość przeprojektowania przestrzeni w swojej szkole, a następnie wdrożenia zaproponowanych zmian. Opracowany model będzie uwzględniał zasady projektowania sensorycznego i inkluzywności, by zapewnić możliwie jak najpełniejsze dostosowanie projektowanych przestrzeni do zróżnicowanych potrzeb wszystkich uczniów. Takie podejście wspierać będzie jednocześnie rozwój kompetencji społecznej odpowiedzialności, w tym zaangażowania w życie społeczne i troski o środowisko, pokojowego rozwiązywania problemów, doceniania różnorodności i budowania relacji. Angażowanie uczniów w proces podejmowania decyzji pozwala kultywować kulturę zaangażowania już od najmłodszych lat, przygotowując młodych ludzi do stania się proaktywnymi członkami swoich społeczności.
SchoolChanger to coś więcej niż pomysł na przeprojektowanie przestrzeni; to krok w stronę przedefiniowania doświadczeń edukacyjnych młodzieży, a tym samym poprawy usług publicznych w tym zakresie. Umożliwienie uczniom kształtowania swojego otoczenia, pozwala rozwijać pewnych siebie, kreatywnych, odpowiedzialnych i zorientowanych na społeczność liderów przyszłości, w tym także projektantów mebli.
SmartAging – innowacyjne rozwiązania dla seniorów
Drugi projekt – SmartAging, prowadzony przez dr hab. Roberta Kłosa z Katedry Meblarstwa, koncentruje się na poprawie jakości życia osób starszych poprzez wdrażanie nowoczesnych technologii w przestrzeniach mieszkalnych. Partnerami projektu są instytucje z Polski, Finlandii, Szwecji i Niemiec, a jego budżet wynosi 1 116 706 euro, z czego 290 000 euro przeznaczono dla UPP.
W obliczu starzejącego się społeczeństwa pojawia się konieczność tworzenia środowisk wspierających zdrowie i bezpieczeństwo seniorów. Tradycyjne rozwiązania nie zawsze spełniają ich potrzeby, dlatego SmartAging skupi się na opracowaniu nowoczesnych technologii, takich jak automatyzacja domowa, inteligentne meble i powierzchnie antybakteryjne. Wprowadzenie tych rozwiązań do domów opieki pozwoli na ocenę ich skuteczności i dostosowanie do realnych potrzeb użytkowników.
Konwencjonalne metody i istniejąca infrastruktura nie są w stanie sprostać złożonym potrzebom osób starszych. Badania wskazują, że środowisko mieszkaniowe osób starszych powinno być bardziej interaktywne, angażujące i dostosowane do potrzeb użytkowników. Ponadto wykazano, że zastosowanie naturalnych materiałów i elementów nawiązujących do natury znacząco poprawia zdrowie i samopoczucie osób starszych.
W ramach projektu przeprowadzona zostanie kompleksowa analiza potrzeb, identyfikacja i mapowanie specyficznych wymagań seniorów. W trakcie prac badawczo-rozwojowych opracowane i wykorzystane zostaną innowacyjne rozwiązania technologiczne, związane m.in. z automatyzacją domu, powierzchniami antybakteryjnymi i inteligentnymi meblami. Testy tych rozwiązań w domach opieki pozwolą na ocenę ich skuteczności. Ponadto projekt dostarczy kompleksowych programów szkoleniowych i materiałów edukacyjnych,
wspierających dostawców usług opiekuńczych. Dzięki poprawie umiejętności i wiedzy dostawców usług opiekuńczych oraz innowacyjnym rozwiązaniom technologicznym wdrażanym w środowisku mieszkaniowym osób starszych możliwa będzie poprawa jakości opieki nad seniorami, a tym samym jakości ich życia.
Oba projekty wpisują się w misję Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który aktywnie angażuje się w badania naukowe mające realny wpływ na jakość życia społeczeństwa. Inicjatywy te są doskonałym przykładem międzynarodowej współpracy w zakresie innowacyjnych rozwiązań projektowych i technologicznych.