Doświadczenia proweniencyjne dostarczają wielu cennych informacji naukowych i utylitarnych. Wyniki z doświadczenia z bukiem zwyczajnym założonego w 1995, w którym testowane są potomstwa 39 populacji tego gatunku są przedmiotem publikacji zespołu autorów z ID PAN w Kórniku, SGGW, UR w Krakowie, IBL w Sękocinie Starym i UPP w cenionym czasopiśmie Forest Ecology and Management.
Drzewa leśne są narażone na zmiany klimatyczne, ale mogą przetrwać w krótkim okresie dzięki aklimatyzacji w granicach możliwości plastyczności fenotypowej. Jednak w dłuższej perspektywie populacje będą musiały dostosować się do wzrostu w zmieniającym się klimacie lub migrować na nowe obszary.
Buk jest jednym z najważniejszych gatunków drzew w Europie Zachodniej i Środkowej, a prognozy wskazują, że może w przyszłości skurczyć swój południowy zasięg i migrować do północnej i północno-wschodniej Europy. To dlatego ważne jest, aby rozpoznać poziom zróżnicowania adaptacji do klimatu i reagowania na zmiany populacji, które są prawdopodobnie źródłem materiału genetycznego umożliwiającego poszerzenie zasięgu gatunku. Wyniki analizy zebranego materiału wskazują, że populacje buka mają duży potencjał aklimatyzacyjny do prognozowanych zmian klimatu. Szczegółowa wiedza o plastyczności i potencjale adaptacyjnym marginalnych populacji buka w dłuższej perspektywie jest niezbędna do ukierunkowania decyzji zarządczych, które pozwolą stawić czoła zmianom klimatycznym.
Dostęp do publikacji (open access): https://doi.org/10.1016/j.foreco.2024.122043
Growth and productivity of European beech populations show plastic response to climatic transfer at the north-eastern border of the species range
J. Chmura, Jacek Banach, Marta Kempf, Jan Kowalczyk, Vasyl Mohytych, Henryk Szeligowski, Włodzimierz Buraczyk, Wojciech Kowalkowski.
Wojciech Kowalkowski