Nowa Anglia (New England) to jeden z najbardziej zalesionych regionów Stanów Zjednoczonych. Szczególnie wyróżniają się trzy stany położone w północno-wschodniej części kraju – Vermont, Maine i New Hampshire, których lesistość wynosi średnio około 80 proc. Łączna powierzchnia lasów tego regionu to około 16 mln ha. Charakterystyczna jest również struktura własności – aż 80 proc. lasów znajduje się w rękach prywatnych właścicieli, instytucji i organizacji, a jedynie około 20 proc. stanowią lasy należące do władz stanowych lub federalnych.
Historia użytkowania gruntów i gospodarki leśnej silnie wpłynęła na współczesny krajobraz Nowej Anglii. W przeszłości sprzyjała wszystkim utrzymywaniu młodych drzewostanów, niejednokrotnie kosztem ich złożoności gatunkowej i strukturalnej. Dzisiaj lasy tego regionu są jednak znakomitym miejscem do obserwowania procesów sukcesji, dynamiki drzewostanów oraz różnych sposobów prowadzenia gospodarki leśnej.
Lasy Nowej Anglii są przede wszystkim lasami liściastymi i mieszanymi strefy umiarkowanej. Wśród gatunków liściastych ważną rolę odgrywają klon cukrowy (Acer saccharum), klon czerwony (Acer rubrum), brzoza żółta (Betula alleghaniensis), buk amerykański (Fagus grandifolia), dąb czerwony (Quercus rubra) i grab amerykański (Carpinus caroliniana). Towarzyszą im gatunki iglaste, m.in. jodła balsamiczna (Abies balsamea), sosna wejmutka (Pinus strobus), świerk czerwony (Picea rubra) oraz choina kanadyjska (Tsuga canadensis).
To właśnie bogactwo gatunkowe i strukturalne sprawia, że lasy Nowej Anglii mają ogromną wartość przyrodniczą, społeczną i gospodarczą. Są jednocześnie miejscem produkcji drewna, ochrony przyrody i jednym z najważniejszych terenów rekreacyjnych północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych. Wędrówki, rowery górskie czy narciarstwo są tutaj częścią codziennego kontaktu mieszkańców z lasem. A słynny resort narciarski w Stowe przyciąga każdego roku celebrytów, np. John’a Travolta.
Syrop klonowy - słodki symbol Vermont
Jeżeli jednak zapytać Amerykanina, z czym kojarzy mu się Vermont, jedną z pierwszych odpowiedzi będzie maple syrup – syrop klonowy. Produkuje się go przede wszystkim z soku klonu cukrowego, który jest jednym z najważniejszych gatunków lasotwórczych stanu. Odpowiada on za około 24 proc. całkowitej miąższości lasów. Sok pozyskuje się również z klonu czerwonego, którego udział miąższościowy wynosi około 12 proc., choć jego wykorzystanie do produkcji syropu jest mniej efektywne.
Vermont jest prawdziwym amerykańskim potentatem tej branży. W sezonie 2023 wyprodukowano tu około 7,6 mln litrów syropu klonowego, czyli blisko połowę całej produkcji USA. Od 2007 r. systematycznie rośnie zarówno produkcja syropu, jak i liczba drzew, z których pozyskiwany jest sok.
A co można zrobić z syropem klonowym? Odpowiedź brzmi: niemal wszystko. Lody, czekolady, kawa, napoje, słodycze, sosy… lista jest długa. W Vermont szybko można się przekonać, że syrop klonowy jest czymś więcej niż dodatkiem do naleśników – jest elementem lokalnej gospodarki i kultury.
Gospodarka leśna Vermont w liczbach – kilka faktów dla leśników
Najnowsze dane pokazują ciekawy obraz lasów tego stanu. Najliczniej reprezentowanymi gatunkami są buk amerykański (16,8 proc.), klon cukrowy (13,4 proc.) i jodła balsamiczna (12,5 proc.). Zdecydowanie dominują lasy klonowo-bukowo-brzozowe, zajmujące aż 71,1 proc. powierzchni leśnej. Lasy sosnowe (dominujący udział sosny wejmutki) stanowią 8,7 proc., natomiast jodłowo-świerkowe – 6,6 proc.
Rocznie różnymi zabiegami hodowlanymi obejmuje się około 30 tys. ha lasów, w tym cięciami około 21 tys. ha. Jednocześnie lasy stanu Vermont charakteryzują się dodatnim bilansem miąższości – roczny przyrost przewyższa ubytki związane z pozyskaniem i śmiertelnością drzew. I jeszcze jedna liczba, szczególnie istotna w czasach dyskusji o roli lasów w łagodzeniu zmian klimatu: w 2023 r. lasy Vermontu magazynowały około 513 mln ton węgla, co odpowiada średnio około 282 t C na hektar.
Tekst i zdjęcia: prof. UPP dr hab. Janusz Szmyt. Autor rozpoczął sześciomiesięczny staż naukowy w Rubenstein School of Environment and Natural Resources na Uniwersytecie Vermont, jednym z czołowych ośrodków badań nad środowiskiem i zrównoważonym rozwojem.
 |  |  |  |