W styczniu tego roku huraganowe wiatry przewróciły piękne jodły kalifornijskie (Abies concolor (Gordon et Glend.) Lindl. ex Hildebr.) rosnące na terenie Kampusu Kolegium Cieszkowskich, przy budynku Katedr Hodowli Lasu i Użytkowania Lasu. Pośrednią przyczyną była intensywna zgnilizna części systemów korzeniowych i podstawy pni. Nie obserwowaliśmy wcześniej żadnych objawów osłabienia drzew w koronach, na pniach czy w okolicy szyi korzeniowej. Jodły długie lata opierały się silnie działającym wiatrom, jednak postępująca przez lata zgnilizna spowodowała, że styczniowe wiatry przełamały próg wytrzymałości korzeni utrzymujących stabilność drzew.
W laboratorium fitopatologicznym Katedry Entomologii i Fitopatologii Leśnej z drewna objętego rozkładem, wyizolowano grzybnię, a w laboratorium biologii molekularnej potwierdzono, że sprawcą zgnilizny była lakownica europejska (Ganoderma adspersum (Schulzer) Donk), gatunek należący do rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).
Gatunek ten notowany jest Ameryce Północnej i Południowej, Europie i Azji. Występuje w parkach, lasach i zadrzewieniach przydrożnych, częściej na drzewach liściastych, rzadko iglastych, głównie na brzozie, dębie, kasztanowcu, klonie, lipie, śliwie i wiązie. W Polsce notowany na klonie srebrzystym, kasztanowcu zwyczajnym, brzozie brodawkowatej, śliwie domowej, dębie, lipie drobnolistnej i wiązie.
Potwierdzenie tego gatunku na jodłach kalifornijskich jest ciekawym doniesieniem o rzadkim gospodarzu tego gatunku na terenie Polski.
Lakownica europejska jest saprotrofem i pasożytem, powodującym białą zgniliznę drewna. Gatunek ten tworzy owocniki wieloletnie, najczęściej kopytowate, półkuliste, czasem wachlarzowate, spłaszczone, o szerokości 10–30 cm i grubości 4–10 cm, przyrośnięte szeroką nasadą do podłoża, często pozrastane nasadami, pojedyncze, rzadziej w skupieniach 2–4 sztuk ułożonych dachówkowato. Powierzchnia owocnika jest nierówna, silnie pagórkowata, guzkowata, wyraźnie koncentrycznie bruzdowana, czekoladowobrązowa, z wiekiem brązowoczarna, matowa. Brzeg owocników jest okrągły, z wiekiem ostry, początkowo biały, kremowy, z wiekiem ciemniejący. Miąższ bardzo gruby, włóknisty, z wiekiem korkowaty, twardy, czekoladowokasztanowobrązowy, z widocznymi, koncentrycznymi strefami przyrostu. Hymenofor rurkowaty biały, z wiekiem i po dotknięciu brązowiejący.
Prof. dr hab. Piotr Łakomy, prof. UPP dr hab. Jolanta Behnke-Borowczyk
 |  |  |  |