Badania nad tradycyjnymi materiałami leśnymi oraz ich miejscem w europejskim dziedzictwie kulturowym zyskują coraz większe znaczenie zarówno dla nauki, jak i dla praktyki związanej z ochroną środowiska, edukacją i kulturą. W tym kontekście szczególnie istotne było Trzecie Spotkanie Generalne i Konferencja Akcji COST EU‑PoTaRCh, która odbyła się w dniach 17–19 lutego 2026 roku na Uniwersytecie Transylwańskim w Braszowie (Rumunia).
Akcja, koordynowana przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, zgromadziła 70 uczestników z 22 krajów europejskich, reprezentujących wiele dyscyplin i instytucji.
W trakcie wydarzenia omawiano zagadnienia związane z historią i współczesnym znaczeniem potażu, smoły drzewnej, żywicy oraz węgla drzewnego – materiałów, które przez stulecia odgrywały kluczową rolę w rozwoju gospodarki leśnej i technologii, a dziś stanowią cenne źródło wiedzy o przeszłości. Uczestnicy podkreślali, że analizy tych materiałów są nie tylko ważne z perspektywy archeologii czy historii techniki, ale mogą także wspierać współczesne działania związane z ochroną krajobrazu, rozwojem turystyki kulturowej i edukacją społeczną.
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu reprezentowali prof. dr hab. Magdalena Zborowska, przewodnicząca Akcji, dr inż. Jakub Löffler, członek Akcji, oraz Katarzyna Trzeciak, menedżer grantu. Obecność zespołu UPP miała szczególne znaczenie ze względu na koordynacyjną rolę uczelni w całym projekcie.
Program wydarzenia obejmował wykłady plenarne wybitnych ekspertów z Rumunii, Norwegii i Hiszpanii, którzy przedstawili różne perspektywy badań nad materiałami PoTaRCh oraz ich miejscem we współczesnych studiach nad dziedzictwem. W sesjach naukowych zaprezentowano wyniki badań, nowe koncepcje interpretacyjne oraz inicjatywy związane z popularyzacją wiedzy o dawnych technologiach leśnych. Dyskusje pokazały, jak istotne jest tworzenie wspólnej, europejskiej narracji dotyczącej dziedzictwa leśnego oraz rozwijanie narzędzi umożliwiających upowszechnianie wiedzy wśród decydentów, instytucji edukacyjnych i lokalnych społeczności.
Ważnym elementem konferencji były prace grup roboczych, które skupiły się na rozwijaniu wspólnych projektów międzynarodowych. Rozmawiano m.in. o przygotowywanym dokumencie typu white paper, który ma pomóc w kształtowaniu polityk związanych z ochroną i promowaniem dziedzictwa związanego z materiałami PoTaRCh. Duże zainteresowanie wzbudziły również inicjatywy dotyczące tworzenia cyfrowych zasobów – w tym katalogów map, archiwów oraz dokumentacji fotograficznej – które mają stanowić podstawę dla dalszych badań i działań edukacyjnych.
Trzy intensywne dni obrad były okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń między specjalistami z różnych dziedzin, a także do zacieśniania współpracy międzynarodowej. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że wspólne działania realizowane w ramach Akcji EU‑PoTaRCh znacząco przyczyniają się do lepszego zrozumienia europejskiego dziedzictwa związanego z tradycyjnymi materiałami leśnymi i pozwalają na jego skuteczniejsze upowszechnianie.
Kolejne Spotkanie Generalne Akcji COST EU‑PoTaRCh odbędzie się w maju 2027 roku w Atenach. Do tego czasu zespoły badawcze będą kontynuować prace nad projektami i publikacjami, które zainicjowano podczas konferencji w Braszowie.
Tekst: Jarosław Władczyk
 |  |  |  |