W Kolegium Cieszkowskich „Stare” odbyły się uroczystości poświęcone prof. Józefowi Rivolemu – wybitnemu badaczowi, nestorowi polskiego leśnictwa i zasłużonemu nauczycielowi akademickiemu. Spotkanie, zorganizowane w setną rocznicę jego śmierci, zgromadziło przedstawicieli środowiska akademickiego, Polskiego Towarzystwa Leśnego oraz społeczność Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Obchody rozpoczęło uroczyste złożenie kwiatów pod pomnikiem prof. Józefa Rivolego, jednego z organizatorów leśnictwa na Uniwersytetecie Poznańskim. Ten symboliczny gest był wyrazem ciągłej pamięci o uczonym, który całe swoje życie poświęcił nauce oraz służbie publicznej.
W holu parteru otwarto wystawę „Prof. Józef Rivoli – w 100. rocznicę śmierci”. Siedem przygotowanych plansz prezentuje najważniejsze obszary jego działalności – dorobek naukowy, aktywność organizacyjną oraz życie osobiste. Za stronę artystyczno‑techniczną odpowiadał Michał Woźniak, artysta wizualny, który w sztuce posługuje się różnorodnymi technikami plastycznymi, od tradycyjnych do współczesnych, łącząc je swobodnie, by wyrazić to, co najważniejsze dla siebie i często innych.
Dworek Sołacki imienia prof. Józefa Rivolego
Szczególnym akcentem uroczystości była informacja o decyzji Konwentu Honorowego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który wyraził zgodę na nadanie Dworkowi Sołackiemu imienia prof. Józefa Rivolego. Dziekan Wydziału Leśnego i Technologii Drewna, prof. Dorota Wrońska‑Pilarek, podkreśliła znaczenie tej decyzji.
– Nadanie imienia prof. Józefa Rivolego Dworkowi Sołackiemu jest aktem głębokiego szacunku wobec człowieka, który ukształtował polskie leśnictwo w jego nowoczesnym wymiarze. To miejsce będzie nie tylko przestrzenią pamięci, ale także inspiracją dla kolejnych pokoleń leśników – zaznaczyła.
To zwieńczenie niemal dziewięcioletnich starań rozpoczętych przez prof. dr. hab. inż. Jerzego Modrzyńskiego, kontynuowanych przez prof. dr. hab. Piotra Łakomego, a w ostatnich latach aktywnie wspieranych przez prof. dr hab. Dorotę Wrońską‑Pilarek oraz prof. dr. hab. Dariusza J. Gwiazdowicza.
– Profesor Rivoli był wizjonerem, który łączył praktykę gospodarczą z pasją badawczą. To dzięki takim osobom nasza uczelnia ma wyjątkową tożsamość. Chcemy, aby pamięć o nim była żywa i obecna w przestrzeni, którą wszyscy współtworzymy – dodała prof. Wrońska‑Pilarek.
Decyzja Konwentu to symboliczne, lecz niezwykle ważne uhonorowanie człowieka, który odegrał fundamentalną rolę w rozwoju leśnictwa i polskiej edukacji akademickiej. Autorem projektu tablicy pamiątkowej, która zostanie umieszczona w Dworku, jest prof. Kazimierz Rykowski – ceniony leśnik i artysta plastyk, od lat współtworzący kulturę środowiska leśnego.
Podczas uroczystości przemawiał Prorektor ds. studiów, prof. dr hab. Piotr Ślósarz, który zwrócił uwagę na wyjątkowość środowiska leśników.
- Są korzeniem, który utrzymuje naszą Uczelnię w tradycji uniwersyteckiej. Pozwalają nam rozwijać się i rozkwitać, pielęgnując pamięć oraz szacunek wobec naszych profesorów – mówił.
Wydarzenie jednocześnie zainaugurowało obchody 160‑lecia Polskiego Towarzystwa Leśnego w Wielkopolsce. O historycznym znaczeniu Towarzystwa przypomniał Jerzy Flisykowski, przewodniczący Zarządu Oddziału PTL w Poznaniu.
– Profesor Rivoli był jedną z najważniejszych postaci w historii leśnictwa na ziemiach polskich. To on przez niemal pół wieku prowadził Wydział Leśny Centralnego Towarzystwa Gospodarczego, wzmacniając polską tożsamość w trudnych czasach. Naszym obowiązkiem jest podtrzymywać pamięć o takich ludziach – mówił.
Prof. Józef Rivoli – naukowiec, pionier, humanista
Postać prof. Józefa Rivolego łączy historię Wydziału Rolniczo‑Leśnego Uniwersytetu Poznańskiego z działalnością Wydziału Leśnego Centralnego Towarzystwa Gospodarczego. Urodził się 3 października 1838 roku w Nowej Wsi koło Swarzędza, należał do najwybitniejszych polskich leśników przełomu XIX i XX wieku. Modernizował gospodarkę leśną w Wielkopolsce, Galicji i Królestwie Polskim, a jego prace z zakresu mikroklimatu, w tym analiza wpływu lasu na temperaturę powietrza z 1869 r., weszły do kanonu nauk leśnych.
Współorganizował Wszechnicę Piastowską i jako prodziekan Wydziału Rolniczo Leśnego tworzył podwaliny akademickiego kształcenia leśnego w Poznaniu. Za wybitne osiągnięcia uhonorowano go doktoratem honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego.
Profesor, który wyprzedził swoje czasy
Rivoli był również pisarzem. Zainspirowany opowieściami leśniczego (byłego trapera) Schaffera napisał powieść „Puszcza i praira. Powieść z życia leśnego Ameryki”, którą zilustrował własnymi rycinami. Można zatem założyć, że mógł być pierwszym polskim autorem, który literacko opisywał życie rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej – na długo przed publikacją noweli „Sachem” Henryka Sienkiewicza.
Spotkanie zwieńczył pokaz filmu dokumentalnego „Profesor honorowy Józef Rivoli”, któremu towarzyszył komentarz prof. Dariusza J. Gwiazdowicza. Przedstawił on nie tylko naukowy dorobek Rivolego, lecz również jego osobowość, pasje i znaczenie dla rozwoju polskiej nauki.
– Prof. Rivoli był człowiekiem niezwykłej pracowitości i pokory. Jego dorobek jest tak rozległy, że trudno uwierzyć, jak wiele mógł osiągnąć jeden człowiek. To postać, której wkład w naukę nie został jeszcze w pełni odkryty, a my mamy obowiązek go przypominać – powiedział.
Pamięć, która zobowiązuje
Prof. Józef Rivoli był człowiekiem cichej, wytężonej pracy. Dzięki niemu polskie leśnictwo zyskało nowoczesny fundament, a Poznań stał się jednym z ważnych ośrodków kształcenia leśnego w Europie. Uroczystości w Kolegium Cieszkowskich oraz decyzja o nadaniu imienia Dworkowi Sołackiemu są wyrazem uznania i wdzięczności dla jego dorobku.
Upamiętniając Profesora, przypominamy sobie, jak ważna jest tradycja – i jak bardzo to, co budujemy dziś, wyrasta z pracy tych, którzy byli przed nami.
Tekst: Jarosław Władczyk








